تاریخ انتشار  :  11:21 صبح ۱۳۹۸/۲/۲۸
تعداد بازدید  :  24
Print
   
یادداشت رئیس حوزه هنری خراسان رضوی به مناسبت افتتاح دبیرخانه هنر حماسی

ما امروز دربارهٔ فردوسی با دو مسأله مواجه ایم. اول روایتِ فردوسی، دوم روایت از فردوسی!

یادداشت میثم مرادی بیناباج

رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان رضوی

به مناسبت افتتاح دبیرخانه هنر حماسی

 

ما امروز دربارهٔ فردوسی با دو مسأله مواجه ایم. اول روایتِ فردوسی، دوم روایت از فردوسی!

مقصود از روایتِ فردوسی، روح حاکم بر اثر سترگ او یعنی شاهنامه است. به باور همهٔ اندیشمندان و اهل فرهنگ، روح حاکم بر شاهنامه، روح حماسی است. اساساً مواجههٔ فردوسی با جهان پیرامون‌اش، مواجهه‌ای حماسی است. در شاهنامه شخصیت‌های محوری یعنی پهلوانان و شهریاران، همگی دارای شخصیت حماسی اند. رستم که چهرهٔ محوری شاهنامه است، نیز یک شخصیت حماسی است. در نظرگاه فردوسی، حوزهٔ حماسه همهٔ ابعاد زندگی انسانی را دربرمی‌گیرد. بنابر شاهنامه، مفهوم حماسه صرفاً محدود به جنگ نیست، بلکه سبک زندگی و آداب و رسوم پهلوانان نیز رنگ و بوی حماسه دارد. حتی در لحظهٔ صلح و شکست هم شاهنامه روایتی حماسی دارد و اینهمه ناشی از عنصر جاری «مرگ‌آگاهی» در کردوکار پهلوانان آن است. به گفتهٔ رهبر معظم انقلاب «روح مجاهدت در راه حق در سرتاسر شاهنامه جاری است».

این بود روایت شاهنامه اما آنچه که امروز از شاهنامهٔ حکیم توس روایت می‌شود، جایگزینی مفهوم سازش در قالب صلح به جای حماسه است. بر همه روشن است که ارزش‌های شاهنامه جز خردورزی، جوانمردی، ایستادگی، دفاع از مظلوم و مقابله با ظالم نیست. ارزش‌هایی که با روح و جان ایرانیان عجین شده و در میدان عملِ دلیران ایران‌زمین نیز نمود یافته است.

ایرانی که فردوسی از آن سخن می‌گوید نه یک جغرافیای تاریخی مادی بلکه درواقع جغرافیایی فرهنگی معنوی یعنی نظامی از ارزش‌هاست. بنابراین شهروند ایران بودن چیزی فراتر از تعلق به یک آب‌وخاک و تعلق به یک آرمان است و بر این اساس، دلیران ایران هر جا صدای مظلومی را بشنوند به یاری‌اش می‌شتابند و در مقابل ظلم و ظالم می‌ایستند و چنانکه طبق روایت شاهنامه، زمانی به رهبری فریدون فرهمند برای کوبیدن سر ماران مغزخوار ضحاکی تا بیت‌المقدس به پیش رفتند در زمان ما نیز برای رهایی ستمدیدگان منطقه از سرتاسر گسترهٔ فرهنگ ایرانی به جنگ داعش و داعش‌سازان می‌روند.

اما از آنجا که حماسه در ذات خود رویاروی پهلوان با سه ساحت تقدیر، دشمن و طبیعت است امروز نیز عنوان حماسه بر فعالیت دلیر مردان ایران یعنی جوانان دانشمندی که در فناوری هسته‌ای، نانوفناوری، سلول‌های بنیادی و صنایع موشکی و ..‌. ایرانی نوین را نوید داده اند صدق می‌کند و همهٔ این‌ها در مسیر نیل به تمدن نوین اسلامی ایرانی است. ما حکیم فردوسی را پایه‌گذار این جمعِ مبارک هویت دینی و ملی می‌دانیم.

برای تحقق این ایران نوین، روحیهٔ حماسی به عنوان یک عامل انگیزشی و پیش‌برنده، مورد نیاز است و این امر جز با بهره‌گیری از هنر که بهترین ابزار برای گفتمان‌سازی و تأثیر در گسترهٔ فرهنگ عمومی است، ممکن نیست.

دبیرخانهٔ هنر حماسی که امروز به برکت یاد و نام شهیدان مدافع حرم، به‌ویژه شهید حسن قاسمی‌دانا افتتاح می‌شود، با همین هدف تأسیس شده است. دبیرخانهٔ هنر حماسی یک ساختمان نیست، بلکه یک گفتمان است. هنر حماسی ایجادگر انگیزش مبتنی بر حکمت معنوی است که با شاخصه‌های خردورزی، دادخواهی، دشمن‌ستیزی و جوانمردی شناخته می‌شود. در یک کلام دبیرخانهٔ هنر حماسی گفتمانی برای ایجاد جریان گستردهٔ تولید و توزیع آثار هنری با مضمون حماسی برای تصویرسازی از آینده برای نیل به تمدن نوین ایرانی اسلامی، تقویت هویت ملی، تقویت فرهنگ جوانمردی و همبستگی اجتماعی، تقویت روحیهٔ امید و پایداری و ایستادگی در برابر مشکلات و نیرنگ دشمنان است.

به امید آن روز که کاوه‌ها به رهبری فریدون زمان، در نبرد پایانی حق و ‌باطل در بیت‌المقدس، ضحاک اشغالگر و مارهای خورندهٔ فکر و فرهنگِ بشریت را که بر دوش دارد، نابود سازند.

برای تحقق این ایران نوین، روحیهٔ حماسی به عنوان یک عامل انگیزشی و پیش‌برنده، مورد نیاز است و این امر جز با بهره‌گیری از هنر که بهترین ابزار برای گفتمان‌سازی و تأثیر در گسترهٔ فرهنگ عمومی است، ممکن نیست.

دبیرخانهٔ هنر حماسی که امروز به برکت یاد و نام شهیدان مدافع حرم، به‌ویژه شهید حسن قاسمی‌دانا افتتاح می‌شود، با همین هدف تأسیس شده است. دبیرخانهٔ هنر حماسی یک ساختمان نیست، بلکه یک گفتمان است. هنر حماسی ایجادگر انگیزش مبتنی بر حکمت معنوی است که با شاخصه‌های خردورزی، دادخواهی، دشمن‌ستیزی و جوانمردی شناخته می‌شود. در یک کلام دبیرخانهٔ هنر حماسی گفتمانی برای ایجاد جریان گستردهٔ تولید و توزیع آثار هنری با مضمون حماسی برای تصویرسازی از آینده برای نیل به تمدن نوین ایرانی اسلامی، تقویت هویت ملی، تقویت فرهنگ جوانمردی و همبستگی اجتماعی، تقویت روحیهٔ امید و پایداری و ایستادگی در برابر مشکلات و نیرنگ دشمنان است.

به امید آن روز که کاوه‌ها به رهبری فریدون زمان، در نبرد پایانی حق و ‌باطل در بیت‌المقدس، ضحاک اشغالگر و مارهای خورندهٔ فکر و فرهنگِ بشریت را که بر دوش دارد، نابود سازند.


نظر شما
نام
ایمیل
متن نظر
  ارسال


استان خراسان رضوی | نقشه سايت
حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی خراسان رضوی